Het was een gewoon huis aan de Oude Molenweg. Als ik er langs fietste en ik zag iemand binnen, dan stak ik vaak mijn hand even op. Als het hospice ter sprake kwam in mijn omgeving, was een vaste reactie: “Daar gaan toch mensen dood?” Dat de sfeer daar binnen in werkelijkheid anders is wist ik al, maar dat wilde ik graag eens persoonlijk ervaren. 

Net als thuis
In maart van dit jaar tref ik Riek Martens, coördinator van Hospice de Cirkel. “Ik moet dit even laten bezinken. De privacy van onze gasten is voor ons namelijk erg belangrijk,” is haar antwoord op mijn vraag of ik mag schrijven over hoe het er aan toe gaat in het hospice. Niet veel later maken we een afspraak.

Op een zonnige dag fiets ik naar het hospice aan de Monumentstraat, waar het sinds 2015 huist. In de tuin staat een droogmolen met fris gewassen wasgoed dat wappert in de wind. Na een druk op de bel doet een van de vrijwilligers open. “Riek is even druk, maar ze komt er zo aan. Kom maar even in de huiskamer zitten. Wil je een kopje koffie?” Ik voel me meteen thuis. Geen beladen sfeer en verre van kil. Het is een ruime kamer met open keuken, een mooie lange tafel en een zithoek. Het voelt heel knus en gezellig aan.

Aan de andere kant van de huiskamer zit een dame in alle rust naar een kookprogramma te kijken. Ze is een van de gasten van het hospice, zoals iedereen heet die er komt voor zijn/haar laatste periode van het leven.. “Maken ze iets lekkers?” vraag ik. “Het ziet er in ieder geval wel erg lekker uit”, antwoordt ze vlot. Zonder dat ik er naar vraag, vertelt ze me dat ze zich enorm thuisvoelt in het hospice. “Ik ben hier inmiddels al drie maanden”, vertelt ze me.  Gekscherend en met een ferme knipoog zegt ze daarna: “Ik verveel me hier dood. Alleen ik ga nog niet!” We lachen er samen om. 

Alles in het teken van de gastenSamen met Riek maak ik een ronde door het hospice. “Het is totaal anders dan toen we nog aan de Oude Molenweg zaten. Het is veel ruimer en huiselijker.” Met twee gasten is het hospice op dat moment halfvol. Het is trouwens eerder uitzondering dan regel dat het hospice niet vol is. “Het hospice heeft een steviger positie in de Raalter samenleving gekregen. Zeker sinds we verhuisd zijn naar de nieuwe locatie.” In de tussentijd is er ook een tweede huiskamer/stiltekamer aangebouwd. Deze geeft de gelegenheid om ook in drukke periodes in het hospice even met de familie bij elkaar te kunnen zitten. Ook wordt er wel eens in deze ruimte met elkaar gegeten, als dat de wens van een van de gasten is.

Ondertussen vertelt Riek dat ze erg trots is op alle vrijwilligers. Deze zijn een belangrijke spil in het hospice. Zij zorgen er samen voor dat het aan de gasten niets zal ontbreken. “Deze mensen mag je niet vergeten in het artikel. Ze verdienen het namelijk enorm!”

We nemen een kijkje in een van de gastenkamers die leeg staat. Een mooie lichte kamer met hoge plafonds. Elke kamer heeft een bed, televisie, eigen douche en toiletvoorziening en een mooi terras. Door middel van openslaande deuren kunnen de gasten zelfs, waar nodig, met het bed naar buiten. De dame die ik al even in de huiskamer sprak, vindt het goed als we ook even haar kamer bekijken. “Zo kun je ook zien hoe een kamer eruit ziet als deze bewoond is,” zegt Riek. Bij binnenkomst zit de dame in haar stoel voor het raam: “Dit is mijn thuis en het is hier zo fijn”, zegt ze gelijk als we binnenkomen. Het is een gezellige kamer met wat persoonlijke foto’s, bloemen en een fleurig gekleurd dekbed. “Het wordt mooi weer deze week, dus kunt u lekker in de tuin zitten”, zeg ik tegen haar. “Maar je mag er wel bij komen zitten hoor”, is haar reactie. Dat overviel me een beetje. “Dat is goed! Dan neem ik iets mee voor bij de koffie.”

Een bijzondere ontmoeting
Later die week heb ik ’s ochtends even contact met Riek over hoe het met de dame gaat. Immers kan dat met de dag veranderen. “Ik sprak haar net nog even en je bent nog steeds meer dan welkom”. En zo ga ik op een zonovergoten donderdagmiddag, vergezeld van ‘Raaltenaartjes’ van Jorink, bij haar langs.

Vlak na kerst kwam ze, na een pittige operatie, als gast in het hospice. “Vanaf het moment dat ik hier kwam is iedereen even lief voor me. Ze doen werkelijk waar alles voor je.” Samen hebben we het over wat ze in het leven gedaan heeft en hoe ze daar op terug kijkt. Aan de manier waarop ze me alles vertelt, merk ik dat ze meer dan tevreden en voldaan is. Dat het einde nu echt nadert, bevestigde de huisarts ’s morgens op de dag van mijn bezoek. “Vindt u dat geen gekke gedachte? Dat u er dan straks écht niet meer bent?” vraag ik. “Het is goed zo. Ik heb het hier zo fijn gehad. Vanaf het moment dat ik hier gekomen ben, heb ik me geen moment verdrietig gevoeld. Het is goed. Ik zou het iedereen gunnen om hier te mogen sterven.” Ze heeft haar afscheid al goed voorbereid. Een mooie jurk voor als het moment daar is hangt al klaar in de kast. Het fleurige dekbed heeft ze ook bewust uitgekozen. “Als mensen komen kijken als ik er niet meer ben, dan moet het er wel een beetje gezellig uitzien!”

Dat deze dame als ‘ervaringsdeskundige pur sang’ zo spreekt over haar periode in het hospice onderschrijft alleen maar hoe goed ze het doen. Het is een dikke pluim voor alle vrijwilligers. 

Riek was zichtbaar onder de indruk van al deze complimenten. Immers is het enorm fijn om te horen dat je het zo goed doet. 

Na een uur nemen we afscheid. “Bedankt. Het ga u goed en wie weet tot ziens!”

Mooi
Op weg naar huis denk ik aan de dame. Ze zal misschien snel haar laatste adem uitblazen. Tevreden en met opgeheven hoofd zal ze het leven verlaten. Met een enorm mooie laatste periode in het hospice achter de rug. En ik denk aan hoe bijzonder onze ontmoeting was. Dat ze me over haar leven wilde vertellen. Dat we samen genoten van een kopje koffie en tot de conclusie kwamen dat het leven iets moois is. En dat ze mij en u als lezer deelgenoot wilde maken van haar ervaring in het hospice. 
Het klopt wat men altijd zegt: “Het hospice, daar gaan mensen dood.” Maar niet voordat ze alle liefde van de vrijwilligers van het hospice hebben gekregen. Ook ik zou hier, als ik eenmaal zover ben, met een gerust hart kunnen sterven. 


Na bijna 100 dagen in het hospice, blies de dame op zaterdag 27 april, een 9-tal dagen na onze ontmoeting, haar laatste adem uit. 

Hospice de Cirkel bestaat sinds 2004. Naast de zorg in het hospice aan de Monumentstraat kunnen de vrijwilligers ook ’s nachts bijstaan in de zorg aan huis tijdens de laatste levensfase.